DECYDUJĄCA INICJATYWA

Współpraca SAF i LO miała już wtedy pewne tradycje. W 1908 r. obie strony osiągnęły porozumienie dopuszczające możliwość orga­nizowania robotniczych akcji solidarnościowych. W 1926 r. rząd socjaldemokratyczny powołał Komisję Pokoju na-Rynku Pracy, zło­żoną z przedstawicieli państwa, pracodawców i LO, mającą prezen­tować wspólne stanowisko co do przydatności różnych rozwiązań (m. in. legislacyjnych), zmierzających do złagodzenia konfliktów na rynku pracy. W 1928 r. rządowi konserwatywnemu, mimo napięć społecznych po przyjęciu ustaw w czerwcu tegoż roku, udało się skłonić strony do udziału w konferencji rozpatrującej możliwości ustanowienia „pokoju w przemyśle” .Decydującą inicjatywę zgłosiła LO w 1936 r., proponując SAF podjęcie rozmów na temat problemów, które miała regulować usta­wa o prawach „trzeciej strony”. W wyniku dwuletnich rozmów w 1938 r. został zawarty Układ Podstawowy.

Read User's Comments0

PODZIAŁ ARGUMENTÓW

LO, podzielając argumentację przywódców par­tyjnych że byłoby niekonsekwencją jednoczesne popieranie usta­wodawstwa socjalnego i sprzeciwianie się prawnym regulacjom sto­sunków na rynku pracy — uczestniczyła w przygotowywaniu tej ustawy, ale pod wpływem protestów robotniczych jej stanowisko uległo zmianie. Ostatecznie partia socjaldemokratyczna — podobnie jak inne partie lewicy i konserwatyści — w decydującym głoso­waniu nie poparła projektu, upatrując możliwość rozwiązywania problemów rynku pracy w elastyczniejszych, dobrowolnych poro­zumieniach między organizacjami reprezentującymi grupy intere­sów . Do podobnych wniosków dochodzili też pracodawcy, oba­wiając się, że ustawy przyjmowane przez ewentualną socjalistyczną większość w parlamencie mogą być dja nich mniej korzystne niż rezultaty rokowań ze związkami zawodowymi.

Read User's Comments0

AKCJE STRAJKOWE

W akcjach strajkowych z lat 1933—1935 ponownie pojawiły się hasła polityczne, związane tym razem z projektem ustawy o ochro­nie praw „neutralnej trzeciej strony”. Prace nad tą ustawą, rozpo­częte jeszcze przed utworzeniem rządu socjaldemokratyczno-centrowego, zmierzały do zagwarantowania nienaruszalności interesów osób nie biorących udziału w konflikcie na rynku pracy. Przewi­dywano między innymi obowiązek uprzedzania o grożącym konflik­cie i składnie kaucji na pokrycie ewentualnych szkód wy rządzo­nych osobom trzecim w następstwie konfliktu. Zgodę na rozpoczęcie strajku czy lokautu miałyby wydawać organy lokalnej administra­cji państwowej.

Read User's Comments0

ŚWIADOMOŚĆ SYTUACJI

W sytuacji, gdy od budownictwa zależało powodzenie rządowej polityki antykryzysowej, zmierzającej do zwiększenia inwestycji i utworzenia nowych miejsc pracy, strajk robotników budowlanych naruszał interesy innych grup pracowniczych. Ostatecznie LO, poparta przez związki branżowe, zmusiła budowlanych do przyjęcia niekorzystnych dla nich rozwiązań. Od tej pory w ruchu związkowym torowało sobie drogę przekonanie, że polityka płac nie może być wewnętrzną spra­wą stron rynku pracy, lecz jest, czy też może być, warunkiem po­wodzenia całej strategii ekonomicznej socjaldemokratycznego rzą­du . Uświadomione przez ten konflikt zależności spowodowały w 1941 r. zmiany w statucie L0, wprowadzające silną centra­lizację władzy — rozszerzenie kompetencji LO kosztem związków branżowych, a w samej LO organów wykonawczych kosztem ciał wybieralnych.

Read User's Comments0

OKRES KLASOWEGO POKOJU

Lata trzydzieste nie były jeszcze okresem pokoju klasowego. Naj­ostrzejsze formy przybrała walka klasowa w czasie światowego kry­zysu gospodarczego. Mimo ustaw z 1928 r. klasa robotnicza zdecy­dowanie, choć nie zawsze skutecznie, starała się nie dopuszczać do spadku płac i zmniejszania zatrudnienia. Największe znaczenie miał stosunkowo nieduży strajk w 1931 r. w Adalen, gdzie wojsko, rozpędzając pokojową demonstrację, spowodowało śmierć pięciu ro­botników . W tym zdarzeniu często upatruje się jedną z przyczyn dojścia do władzy socjaldemokracji.Pierwszą próbą solidarności związków zawodowych i rządu stał się długotrwały strajk w budownictwie w 1933 r., wywołany dąże­niem SAF do obniżenia stawek płacowych.

Read User's Comments0

KONFLIKTY O PODZIAŁ DOCHODU

W końcu lat dwudziestych uformowały się ostatecznie podstawy polityki szwedzkiej socjaldemokracji. Przestała się ona uważać za polityczną reprezentację interesów klasy robotniczej i podjęła się, na podstawie kompromisu klasowego, zadania budowy szczęśliwego „domu ludu” i społeczeństwa powszechnego dobrobytu. Za partią poszły związki zawodowe, które zaczęły wykazywać rosnącą troskę dobro nie tylko robotników, lecz ćałej kapitalistycznej gospodarki panującego systemu społecznego.Z rozpoczęciem się w 1932 r. ery nieprzerwanych do 1976 r. rządów socjaldemokratycznych, konflikty o podział dochodu były rozstrzygane w znacznej mierze za pomocą metod politycznych — ustawodawstwa socjalnego, państwowej polityki fiskalnej czy za­trudnienia. Dlatego też związki zawodowe wysunęły na czoło swej działalności dwa zadania: nieutrudnianie sytuacji rządowi (do 1940 r.

 

Read User's Comments0

UMOWA ZBIOROWA

Oba projekty pozbawiały pracowników możliwości podjęcia walki na przykład w przypadku nadużycia przez pracodawcę prawa do zwalniania z pracy, przyznanego w umowach zbiorowych — dlatego też spotkały się z krytyką środowisk robotniczych. Gdy protesty nie zrobiły na rządzie żadnego wrażenia, LO i SAP wezwały robot­ników do strajku powszechnego i demonstracji . Trzygodzinny strajk powszechny nie przyniósł żadnych rezultatów, podobnie jak petycja SAP i LO złożona premierowi. 22 czerwca 1928 r. Riksdag (parla­ment) przyjął większością głosów oba projekty. Umowa zbiorowa, która na początku wieku była wielkim osiąg­nięciem robotników, stawała się teraz dla burżuazji instrumentem walki przeciw klasie robotniczej.

Read User's Comments0

PROJEKTY DWÓCH NOWYCH USTAW

W 1927 r. z projektami dwu nowych ustaw — o Sądzie Pracy o umowie zbiorowej — wystąpił rząd partii liberalnej, kierowany przez Carla Ekmana. Wcześniej Ekman był inicjatorem wprowadze­nia tzw. dyrektywy Stripa, obowiązującej do 1939 r. Dawała ona państwowej komisji do spraw zatrudnienia prawo kierowania bez­robotnych pobierających zasiłek do pracy w zakładach objętych strajkami. W razie odmowy przystąpienia do pracy zasiłek był wstrzymywany. Jeden z projektów tych dwu nowych ustaw prze­widywał powołanie Sądu Pracy do rozpatrywania sporów związa­nych z przestrzeganiem umów zbiorowych, drugi zakazywał stro­nom zawierającym umowę zbiorową inicjowania konfliktu na rynku pracy w czasie obowiązywania umowy.

Read User's Comments0